Wilde bijgedachten

Twee keer mocht ik hem interviewen, Denker des Vaderlands René Gude, die vrijdag overleed. (Ik ben normaal niet zo van dat nederige, maar hier is ‘mocht’ wel op zijn plaats.) De eerste keer was in 2012 voor KWF-magazine Kracht, en ik had me voorgenomen dat ik niet bij hem weg zou gaan zonder een paar praktisch-filosofische adviezen waar kankerpatiënten en hun naasten echt wat aan zouden hebben. Dat was een makkie: Gude deed niets liever dan over dit soort dingen filosoferen, en hij was er een kei in. Een half jaar later zou hij Denker des Vaderlands worden en snel naam maken met juist dit soort praktische levenslessen. Je oordeel uitstellen bijvoorbeeld, als je nog niet weet wat er precies aan de hand is. Niet in paniek raken, en ook niet denken ‘het zal wel meevallen’. Nee, afwachten tot er meer duidelijkheid is. Voor mensen die te horen krijgen dat ze kanker hebben, en eigenlijk voor iedereen, een uiterst nuttig advies.

Een filosofische les van René Gude waar ik persoonlijk nog altijd heel veel aan heb, is dat mensen in een vervelende situatie vaak meer last hebben van hun wilde ‘bijgedachten’ dan van de zaak zelf. In dat geval is het geboden bij de feiten te blijven, en er geen dingen bij te halen. ‘Stick to the facts!’

Een voorbeeld. Niet lang na het gesprek met Gude kreeg ik drie migraine-aanvallen achter elkaar. Ik raakte in paniek, dit was niet normaal. Ik was vast overwerkt,  ik deed waarschijnlijk van alles verkeerd, ik moest mijn leven misschien maar drastisch omgooien, maar hóe dan? Tijdens een wandeling vroeg ik me ineens af: maar wat zijn nu De Feiten? Die drie migraine-aanvallen dus. Meer niet. Niks overwerkt. Dat was nou zo’n wilde bijgedachte. Zodra ik me dat realiseerde, was de stress verdwenen.

  1. Willem’s avatar

    “Mocht” was hier zeker op z’n plaats. Ik ben sinds ik René ken (nou ja, kennen is een heel groot woord) bijzonder onder indruk geweest van zijn realiteitszin, zijn optimisme dat geen optimisme kon heten en zijn pessimisme dat geen pessimisme kon heten. Sommige dingen zijn mooi, sommige zijn vreselijk, het heeft geen zin om dat te ontkennen, je moet ze alleen niet door elkaar halen.

  2. Brigit’s avatar

    Mooi gezegd, Willem! Zo herinner ik me René Gude ook.