vis-borgerhout

Zijn oudere broer Moussa leerde ik vijf jaar geleden kennen: een slimme, dwarse politicoloog annex taxichauffeur en bakfietsvader van Marokkaanse afkomst, en nu al jaren een prominent PvdA-raadslid in mijn woonplaats Haarlem. Ik wist dat hij een sliert interessante broers had, onder wie een beeldend kunstenaar/filmer en een schrijver. Die laatste, Asis Aynan, ontmoette ik pas geleden voor een interview, naar aanleiding van zijn nieuwe – autobiografische – verhalenbundel  Gebed zonder eind.

Aynan leeft vol overtuiging ‘in twee culturen’ – de Nederlandse en de Marokkaans-Berberse – niet tússen twee culturen pleegt hij daar altijd aan toe te voegen. Hij doet dat goed: met de Nederlandse taal verdient hij zijn brood, als schrijver en als docent Nederlands aan de Hogeschool van Amsterdam, en tegelijk promoot hij met de Berberbibliotheek de Berberse cultuur. Tegen zijn ouders, laaggeschoold en slecht thuis in de Nederlandse samenleving, zet hij zich al lang niet meer af want ondanks alles heeft hij een boel van hen geleerd. Maar hoe hij ook zijn best doet, ook hij wordt soms overvallen door het gevoel nergens echt thuis te zijn.

In het verhaal ‘Antwerpen’ vertelt Aynan over een bezoek aan de Antwerpse wijk Borgerhout, ‘Borgerokko’. Hij had er moppen getapt met de kapper, de bakker had voor hem gezongen en met de visboer zette hij een boom op over ‘sarmonitie’, mul uit de Middellandse Zee. Terug in de tram naar het station had hij ‘heimwee naar het goede leven in zo’n buurt’. Heimwee naar iets wat hij nooit gekend heeft, want Aynan is geboren Haarlemmer, en opgegroeid in de witte Kleverparkbuurt. ‘Wat zou ik graag in een wijk als Borgerhout willen wonen,’ zucht hij met een brok in zijn keel. Totdat hij zich realiseert dat zijn geest niet in die ‘sociale orde’ past. In Borgerhout, waar het hart van de buurt de moskee is, is ‘geen ruimte voor dichters, schrijvers, denkers, schilders en theatermakers’. ‘Het brok in mijn keel loste op, drukte zich uit mijn ogen, stroomde langs mijn wang en spatte uiteen op de vloer van tram 24.’

‘Antwerpen’ verscheen eerder (in iets andere vorm) in Het Parool onder de titel Ik wil in Borgerhout wonen.

Mijn interview met Asis Aynan stond dit weekend in NRC Handelsblad en is hier te lezen.