voicerecorder

Ooit interviewde ik Joost Prinsen naar aanleiding van een verzamel-cd-box met liedjes die hij had uitgebracht. Ik was erg verrast, vond de cd echt ontzettend mooi. Prinsen had ook toen al van alles en nog wat gedaan in zijn leven: van acteren, zingen, regisseren en lesgeven aan de Toneelschool tot televisieprogramma’s presenteren en schrijven over bridge. Ik vond het doodzonde, zo’n versnipperd bestaan, terwijl hij – naar mijn idee – een groot talent had. Dus mijn belangrijkste vraag aan hem was: ‘Waarom heb jij je nooit helemaal op het zingen gestort?’

Elke keer gaf hij vage antwoorden als: ‘Ja, maar ik ben geen echte zanger.’ Of: ‘Ik deed het eigenlijk voor het geld’.

Ik: ‘Je had de Nederlandse Jacques Brel kunnen worden.’
Hij: ‘Het Ballet van Antwerpen heeft me ooit gevraagd om Brel te spelen in een musical. Had me wel leuk geleken, in Antwerpen een beetje achter de meiden aan, haha. Maar  ik kon niet, ik had al een contract elders.’

Zo ging het nog een tijdje door. Op een gegeven moment raakte Prinsen licht geïrriteerd omdat ik bleef volhouden dat zijn antwoorden mij niet overtuigden. Maar waarschijnlijk had hij wel in de gaten dat ik het écht wilde weten en uiteindelijk gaf hij toe dat zijn stem door het roken te slecht was geworden om hele avonden te zingen. Daar nam ik genoegen mee, het leek me in elk geval een deel van de verklaring.

Die (gespeelde?) irritatie van Prinsen is overigens een uitzondering. Vrijwel altijd vinden geïnterviewden het vanzelfsprekend en ook prettig als je doorvraagt (Hoe bedoel je precies? Kun je dat uitleggen? Heb je daar een voorbeeld van?), omdat ‘t hen het gevoel geeft dat hun gesprekspartner werkelijk geïnteresseerd is.

Dus doorvragen mag. Altijd. Maar het moet ook. Bij elk interview. Waarom?

Simpel: het echte antwoord krijg je meestal pas na doorvragen. Dat komt bijvoorbeeld omdat de geïnterviewde je vraag de eerste keer niet begrijpt. Of omdat hij/zij niet voldoende tijd neemt om na te denken en een oppervlakkig antwoord geeft. Of omdat hij een politiek-correct antwoord geeft, of gewoon zegt wat hij denkt dat jij wil horen. Of omdat het echte antwoord op de vraag een beetje pijnlijk is.

Je moet als het ware in een aantal stappen komen tot de kern. Doorvragen heeft niets te maken met mensen klem zetten of in een hoek dirigeren, maar met oprechte interesse in wat hen drijft.

Ischa Meijer was de kampioen van het doorvragen. (‘Why??’)

ischa-en-olga-zuiderhoek

In een interview met hem vertelt actrice Olga Zuiderhoek dat ze niet naar de glasbak gaat om te voorkomen dat de buren zien hoeveel flessen er bij haar thuis doorheen gaan.

IM: Vind je dat je te veel drinkt dan ook?
OZ: Nee, dat vind ik helemaal niet, nee.
IM: Maar jullie drinken wel veel.
OZ: Jaha!
IM: Een hobby?
OZ: Ja, anders is het niet de moeite waard.
IM: Anders is het leven niet de moeite waard, zonder drank? Meen je dat nou echt?
OZ: Ja, dat vind ik wel.
IM: Leg Dit Uit. Begin je ‘s ochtends al?
OZ: Nee, omdat ik dan zo moe word.
IM: Maar je zou het liefst al bij het ontbijt een jenevertje…
OZ: Ja.

(bekijk hier het fragment)